شاید در دوران مدرسه برای ساخت کاردستی، کار چاپی رو به طور دستی لمس کرده باشید. در واقع صنعت چاپ را می توان یکی از عوامل انقلاب دانش نام برد چرا که امکان پاسخگویی به عطش علمی جامعه را فراهم کرد. لترپرس از قدیمی ترین شیوه های چاپ است که قدمت آن به عمر این صنعت است. علاوه بر قدمت، جلوه های هنری خیره کننده ای در این نوع از چاپ موجود است که  با وجود قدمت زیاد، کماکان آن را محبوب نگاه داشته است.  

تاریخچه لترپرس

هر چند چینی ها نوعی از حروف چاپی سرامیکی را سالها قبل اختراع کرده بودند، اما در غرب گوتنبرک را مخترع چاپ می دانند. اولین دستگاه ساخت او یک ابزار چاپ برجسته چوبی بود که نخستین بار جهت چاپ 180 نسخه از انجیل مورد استفاده قرار گرفت. دستگاه لترپرس پیچ بزرگی جهت انتقال جوهر بر روی کاغذ داشت و با چرخاندن آن به وسیله دست از بالا و فشار پا از پایین عمل می کرد. جهت چاپ 1282 صفحه گوتنبرگ و 20 همکارش به مدت سه سال کار کردند. به تدریج این روش جایگزین نسخه های دست نویس شد و کارگاه های چاپ زیادی راه اندازی گردید. نمونه های بعدی لترپرس از اهرم استفاده می کردند ولی اصول کار یکسانی داشتند.

چاپ لترپرس

به مرور زمان و با پیشرفت های صنعتی تحول زیادی در این دستگاه ها پدید آمد و قسمت های پنوماتیکی، هیدرولیکی و برقی اضافه شده ساخت دستگاه های تمام اتوماتیک و پیشرفت عمده صنعت چاپ را موجب گردید. پیدایش چاپ افست و نیز چاپگرهای خانگی متعدد این شاخه از چاپ را تا حدود زیادی به محاق برد و عمده چاپ نشریات، مجلات و کتب توسط لیتوگرافی افست انجام گرفت.

جذابیت های لترپرس

اما، همچنان در مواردی که نیاز به استفاده از برجستگی یا خط تا روی کاغذ باشد از روش لترپرس استفاده می گردد. اخیرا به واسطه‌ی چاپ برجسته حروف و زیبایی منحصر به فرد ناشی از آن در کارهای تزیینی مانند کارت تبریک، کارت دعوت و ...، تقاضا برای کارهای چاپ شده به شیوه لترپرس افزایش یافته است.

چاپ لترپرس ارزان

مجله ازدواج مارتا استوارت تاثیر به سزایی در روی آوری مجدد به این نحوه از چاپ داشته است. استفاده از این سبک چاپ جهت کتابهای نفیس _که اثری هنری محسوب می گردند_ طرفداران خاص خود را دارد. حتی بوی جوهر که در روش لترپرس بسیار بیشتر از حالت افست روی کاغذ حس می شود، مجموعه داران خاصی را به خود جذب می نماید و از مزایای لترپرس به شمار می رود. لترپرس دیجیتال نیز سرعت و کارایی این حوزه را افزایش داده است.

چاپ لترپرس تا دهه 70 مورد استفاده واقع می شد اما به دلیل زمان طولانی و نیاز به چیدمان مجموعه حروف و با افزایش محبویت افست کنار گذاشته شد اما با استفاده از نگاتیو فیلم در دهه 80 به منظور تولید سطوح برجسته چاپی و فتوپلیمرها در این خصوص توانست تا حد زیادی رونق خود را باز یابد. فتوپلیمرها که موادی حساس به نور ماورابنفش هستند مشابه با فیلم عکاسی عمل می کنند. بدین ترتیب طراحان از چیدمان حروف در کنار یکدیگر و ساختن مجموعه های بزرگ بی نیاز شدند. هر چند هنوز محدودیت هایی در این خصوص موجود است.  در واقع با پیشرفت فناوری، لترپرس رنسانسی را در صنعت چاپ به خود دیده است. جالب است که بدانید کالج های زیادی در ایالات متحده به احیای برنامه آموزش چاپ لترپرس پرداخته اند. کارگاه های چاپ لترپرس زیادی جهت این موضوع از سوی کالج ها حمایت مالی می شوند.

روش کار لترپرس

لترپرس یکی از روشهای چاپ برجسته است که در آن از اثرگذاری مستقیم یک سطح برجسته بر روی کاغذ استفاده می‌شود. در این روش پس از انتخاب و قراردادن حروف برجسته کنار یکدیگر، آنها را در محل خود ثابت کرده و با افزودن مرکب و راه‌اندازی فرآیند تماس کاغذ و سطوح برجسته عمل انتقال جوهر به کاغذ انجام می‌گیرد. روش کار شامل چهار مرحله ترکیب، تنظیم، قفل و چاپ است؛ که هر کدام از این مراحل در چاپخانه های بزرگ در یک دپارتمان مجزا انجام می گیرد.

چاپخانه لترپرس

مرحله ترکیب شامل انتخاب و چیدمان منظم هر یک از حروف مورد نیاز در کنار یکدیگر است. پس از چیدن حروف  و کلیه کاراکترهای مناسب و لازم در یک صفحه در کنار هم و تشکیل یک مجموعه به طور مشابه مجموعه های بعدی در کنار یکدیگر قرار می گیرند. پیش از مرحله بعدی، می بایست از صحت کاراکترها و نحوه قرارگیری آنها در کنار هم اطمینان حاصل کرد. تنظیم شامل کنترل جهت و اندازه مناسب صفحات چاپی می گردد. در ادامه فرآیند صفحه قفل می گردد تا در هنگام انتقال جوهر هیچ حرکتی صورت نگیرد. جهت چاپ دستی یک نفر می بایست کنترل جوهر را به عهده گرفته و نفر دیگر ورود کاغذ را کنترل کند. چاپگرهای پیشرفته تر نیاز به اپراتور کنترل و تامین جوهر ندارند.

نمونه چاپ لترپرس

چاپ لترپرس در اصفهان

چاپ لترپرس اصفهان با کیفیتی درخور  و راضی کننده برای هنرمندان و افراد مشکل پسند آماده پذیرش و ارائه اقلام چاپی مورد نیاز با طراحی مناسب و در عین حال قیمتی ارزان است. این مجموعه از معدود چاپخانه های ایران به شیوه لترپرس است که همزمان کیفیت بالایی را نیز ارائه می کند.